نشتی روغن و گریس در خرپای پله برقی؛ تشخیص منشأ نشتی و جلوگیری از خرابی قطعات

نشتی روغن و گریس در خرپای پله برقی؛ تشخیص منشأ نشتی و جلوگیری از خرابی قطعات

نشتی روغن پله برقی؛ بررسی آثار روغن و گریس در خرپا و تشخیص منشأ آلودگی

چراغ‌قوه را داخل خرپا می‌اندازید؛ کف روغنی است. یک رگه باریک روی گیربکس دیده می‌شود و لکه‌ای بزرگ‌تر زیر زنجیر جمع شده. اولین سؤال این است: روغن از کجا آمده؟ نشتی روغن پله برقی همیشه از گیربکس شروع نمی‌شود. گاهی یک اتصال شل، لوله آسیب‌دیده یا روغن‌کاری بیش از حد، همان منظره را ایجاد می‌کند. برای پیدا کردن علت، باید مسیر روغن را دنبال کنید و به نقطه‌ای برسید که واقعاً از آن خارج شده است.

نشتی روغن پله برقی؛ اول محل تجمع را از محل خروج جدا کنید

در بازدید فنی، روغنی که روی کف خرپا می‌بینید لزوماً از همان قسمت وارد نشده است. ممکن است روانکار از بخش بالایی حرکت کرده، روی بدنه یا زنجیر پایین آمده و در نهایت در پیت یا سینی جمع‌آوری شده باشد.

برای عیب‌یابی، سه نقطه را مشخص کنید:

  • منشأ نشتی: جایی که روغن یا گریس از آن خارج می‌شود.
  • مسیر حرکت: سطح، بدنه یا قطعه‌ای که روانکار از روی آن عبور کرده است.
  • محل تجمع: جایی که در نهایت لکه یا توده روغنی دیده می‌شود.

این تفکیک جلوی یک اشتباه رایج را می‌گیرد: تعویض قطعه‌ای که فقط در مسیر روغن قرار دارد، بدون اینکه منشأ واقعی نشتی پیدا شده باشد.

ساختار دستگاه هم در این بررسی اهمیت دارد. در بعضی پیکربندی‌ها، سینی جمع‌آوری روغن در پاگرد بالا یا پایین نصب شده است. در دستگاه‌های دیگر، مخزن، پمپ و خطوط توزیع روغن‌کاری بخش مهمی از مجموعه را تشکیل می‌دهند.

اگر لازم است ابتدا جای اجزای اصلی دستگاه را بشناسید، مقاله معرفی کامل قطعات اصلی پله برقی تصویر روشن‌تری از محل قرارگیری اجزا به شما می‌دهد.

قاعده عیب‌یابی

از محل تجمع شروع کنید، اما مسیر را تا بالاترین نقطه‌ای که آثار روغن از آن آغاز می‌شود دنبال کنید. همان نقطه، سرنخ اصلی تشخیص است.

روغن و گریس از کدام قسمت‌های پله برقی خارج می‌شوند؟

۱. گیربکس، کاسه‌نمد و اتصالات پوسته

وقتی اطراف گیربکس روغنی است، بررسی را از شفت ورودی و خروجی شروع کنید. محل کاسه‌نمدها، درز پوسته و اتصالات تخلیه و پرکردن روغن را با دقت ببینید. رگه باریک روغن در اطراف شفت، نشانه‌ای است که باید همراه با سطح روغن و وضعیت آب‌بند بررسی شود.

کاسه‌نمد وظیفه دارد خروج روغن از محل عبور شفت را کنترل کند. آسیب لبه آب‌بندی، فرسودگی یا شرایط نامناسب کار می‌تواند این آب‌بندی را مختل کند. در اتصالات پوسته نیز وضعیت واشر و سطوح اتصال اهمیت دارد.

یک نمونه مستند، گیربکس FTSST158 در ماشین‌های پله‌برقی Otis است. در سند قطعات رسمی Otis با شناسه 06-DAA20401AM، آب‌بند شعاعی روغن برای سمت شفت ورودی و خروجی فهرست شده است.

بنابراین هنگام مشاهده روغن اطراف این گیربکس، دو سمت شفت و وضعیت آب‌بندها از نقاط مشخص بازرسی هستند.

سطح روغن را هم طبق روش سازنده اندازه بگیرید. اگر سطح آن در بازدیدهای متوالی پایین می‌آید، مقدار کاهش و زمان مشاهده را ثبت کنید تا بتوانید آن را با محل نشتی تطبیق دهید.

۲. مخزن، پمپ و خطوط سیستم روغن‌کاری اتوماتیک

در سیستم روغن‌کاری مرکزی، روغن از مخزن به کمک پمپ و خطوط توزیع به نقاط مشخص می‌رسد. در چنین سیستمی، نشتی ممکن است از اتصال لوله، شیر، خروجی روغن‌چکان یا خود مجموعه پمپ شروع شود.

کاتالوگ قطعات رسمی Otis با شناسه 50-GO9703BR اجزایی مانند مجموعه پمپ، سوئیچ شناور، شیر سه‌راهه، لوله PVC، روغن‌چکان قطره‌ای و برس روغن‌کاری را معرفی می‌کند.

پمپ را به‌تنهایی بررسی نکنید. مسیر روغن را از مخزن تا آخرین خروجی دنبال کنید. اگر روغن در امتداد لوله دیده می‌شود، اتصال‌ها و محل عبور لوله را بررسی کنید. اگر اطراف خروجی برس یا روغن‌چکان خیس است، مقدار و نحوه توزیع روغن را با تنظیمات همان سیستم تطبیق دهید.

در این بخش، دو وضعیت اهمیت دارد:

  • روغن از اتصال، لوله یا بدنه یک قطعه خارج می‌شود؛ مسیر انتقال باید از نظر نشتی بررسی شود.
  • روغن از خروجی تعریف‌شده خارج می‌شود، اما مقدار آن بیش از نیاز است؛ عملکرد و تنظیمات سیستم روغن‌کاری باید کنترل شود.

۳. یاتاقان‌ها و محل‌های گریس‌کاری

گریس اطراف یاتاقان معمولاً به شکل توده‌ای غلیظ یا ترکیبی از گریس و گردوغبار دیده می‌شود. در این وضعیت، مقدار گریس تزریق‌شده و وضعیت آب‌بند اهمیت زیادی دارد.

گریس‌کاری بیش از حد هم مشکل‌ساز است. Machinery Lubrication توضیح می‌دهد که ورود گریس اضافی به محفظه یاتاقان، باعث هم‌زدن شدید روانکار توسط اجزای دوار، افزایش دمای کار و در مواردی آسیب یا فروریختن آب‌بند می‌شود.

اگر اطراف یاتاقان گریس جمع شده، ابتدا سابقه گریس‌کاری و مقدار تزریق را بررسی کنید. سپس دمای کار یاتاقان را با سوابق قبلی مقایسه کنید. تزریق مجدد گریس پیش از این بررسی، تصمیم درستی نیست.

۴. زنجیر استپ و زنجیرهای انتقال قدرت

در بعضی طراحی‌ها، روغن زنجیر به‌صورت مستقیم یا با سیستم اتوماتیک تأمین می‌شود. هنگام حرکت زنجیر، بخشی از روانکار ممکن است از محل تماس خارج شود و روی قطعات اطراف بنشیند.

در بخش ۹ دفترچه نگهداری Mitsubishi، زنجیر محرک، زنجیر استپ، اتصال استپ و زنجیر محرک هندریل در فهرست قطعات روغن‌کاری‌شونده قرار دارند. این دفترچه برای این قطعات روانکار مشخصی معرفی می‌کند و برای بعضی یاتاقان‌ها نیز گریس جداگانه در نظر گرفته است.

اگر روغن در امتداد زنجیر دیده می‌شود، محل خروجی روغن‌کاری، مسیر حرکت زنجیر و وضعیت جمع‌شدن روانکار روی قطعات اطراف را بررسی کنید.

برای شناخت دقیق‌تر ساختار زنجیر و رولر و ارتباط آن‌ها با سیستم حرکتی، مقاله راهنمای زنجیر استپ و رولر پله برقی را مطالعه کنید.

۵. سینی‌های جمع‌آوری روغن

در بعضی پله‌برقی‌ها، سینی جمع‌آوری روغن بخشی از طراحی دستگاه است. کاتالوگ رسمی Otis با شناسه 54-HE0007B قطعاتی با عنوان Oil Collection Pan، Upper Landing Oil Pan، Lower Landing Oil Pan و مخزن روغن را فهرست می‌کند.

بنابراین وقتی در پاگرد بالا یا پایین روغن جمع شده است، ابتدا محل سینی را با نقشه دستگاه تطبیق دهید. بعد مسیر ورود روغن به سینی را بررسی کنید. اگر مسیر از بخش دیگری از خرپا می‌آید، باید همان قسمت را دنبال کنید.

بخش دستگاهماده مشاهده‌شدهنقاط بررسینشانه مهم
گیربکسروغن دندهکاسه‌نمد، پوسته، درپوش و اتصالرگه روغن و تغییر سطح روغن
سیستم روغن‌کاریروغن زنجیرمخزن، پمپ، شیر و لولهخروج روغن از اتصال یا مسیر توزیع
یاتاقانگریسمحفظه و آب‌بندتجمع گریس و تغییر روند دما
زنجیرروغن مخصوص زنجیرمسیر زنجیر و محل روغن‌کاریآثار خروج یا پاشش روغن
سینی جمع‌آوریروغن جمع‌شدهسینی بالا و پایین و مسیر ورودتطبیق با نقشه سازنده

چطور منشأ نشتی روغن در خرپا را پیدا کنیم؟

اگر روغن تازه روی کف خرپا دیده‌اید، قبل از تمیزکردن آن چند دقیقه برای ثبت وضعیت وقت بگذارید. عکس و یادداشت اولیه می‌تواند بعداً در تشخیص محل خروج و مقایسه بازدیدها بسیار کمک‌کننده باشد.

۱
اول وضعیت ایمنی را مشخص کنید.

اگر روغن به ترمز یا تجهیزات ایمنی رسیده، دستگاه را طبق دستورالعمل مربوط از بهره‌برداری خارج کنید. ورود به خرپا و کار نزدیک قطعات متحرک فقط پس از قطع و ایمن‌سازی انرژی و جلوگیری از راه‌اندازی ناخواسته مجاز است.

۲
قبل از نظافت عکس بگیرید.

یک عکس از محل کلی و چند عکس نزدیک از نقاط خیس‌شده، اتصالات، کاسه‌نمدها و مسیر روغن ثبت کنید. شناسه دستگاه، تاریخ و محل دقیق آلودگی را هم در گزارش بنویسید.

۳
مسیر روغن را از پایین به بالا دنبال کنید.

از محل تجمع شروع کنید. سطح زیرین قطعات، لبه فلنج‌ها، زیر لوله‌ها و امتداد زنجیر را ببینید. مسیر را تا بالاترین نقطه‌ای که آثار روغن از آن آغاز می‌شود ادامه دهید.

۴
سطح روغن و سوابق سرویس را مقایسه کنید.

سطح روغن گیربکس، مقدار روغن مخزن سامانه و سابقه روغن‌کاری را با اطلاعات قبلی تطبیق دهید. کاهش سطح روغن یا تغییر مصرف مخزن، سرنخ مهمی برای تشخیص است.

۵
پس از ثبت اطلاعات، نظافت و بازبینی انجام دهید.

پس از ایمن‌سازی، محل را با روش مجاز سازنده تمیز کنید. در بازدید بعدی همان نقاط را بررسی کنید تا مشخص شود روغن دوباره از کجا ظاهر شده است.

نشتی فعال را چطور از روغن‌کاری اضافی تشخیص دهیم؟

یک لکه قدیمی، خروج روغن از اتصال و روغن‌کاری بیش از حد ممکن است در نگاه اول شبیه هم باشند. تفاوت آن‌ها را باید از روی محل شروع آلودگی، تکرار آن پس از نظافت و وضعیت مخزن یا مجموعه مربوطه پیدا کرد.

نشانه مشاهده‌شدهمنشأ احتمالیاشتباه رایجبررسی بعدی
رگه تازه از محل کاسه‌نمدخروج روغن از آب‌بند شفتتعویض کامل گیربکس پیش از بررسی آب‌بندردیابی مسیر و کنترل سطح روغن
روغن در امتداد یک لولهاتصال یا لوله آسیب‌دیدهتشخیص خرابی پمپ صرفاً از روی محل لکهبررسی اتصال و خروجی مسیر
روغن در امتداد زنجیرروغن‌کاری اضافی یا خروج از خطوطیکسان دانستن روغن روی زنجیر با نشتی گیربکسبررسی سیستم روغن‌کاری
توده گریس کنار یاتاقانگریس‌کاری بیش از حد یا مشکل آب‌بندتزریق مجدد گریس بدون کنترل مقدار قبلیسابقه گریس‌کاری و روند دما
لکه قدیمی و خشکباقی‌مانده سرویس قبلیاعلام نشتی فعال بدون بازبینی مجددثبت وضعیت و بازبینی پس از نظافت
روغن در سینی پاگردجمع‌آوری روغن طبق طراحی یا انتقال از بخش دیگرتعیین منشأ فقط با دیدن محل تجمعمقایسه با نقشه همان مدل
روغن روی سطح اصطکاکی ترمزآلودگی مجموعه ترمزادامه بهره‌برداری و موکول‌کردن بررسی به سرویس بعدیتوقف دستگاه و بررسی تخصصی
نشتی همراه افزایش دما یا صدای غیرعادیاختلال در مجموعه محرک یا گیربکسرفع ظاهری لکه بدون بررسی علتارزیابی مجموعه محرک و گیربکس

اگر بعد از نظافت، روغن دوباره از همان نقطه ظاهر شد، آن محل را در اولویت بررسی قرار دهید. در مقابل، اگر لکه تکرار نشد و سطح روغن و وضعیت قطعات ثابت ماند، سابقه سرویس قبلی را هم بررسی کنید.

نشتی روغن چه خرابی‌های ثانویه‌ای ایجاد می‌کند؟

آلودگی سطح اصطکاکی ترمز؛ یک مسئله مستقیم ایمنی

روغن نباید به سطح اصطکاکی لنت ترمز برسد. در دفترچه رسمی Mitsubishi Electric، برای ترمز دیسکی و کاسه‌ای هشدار جداگانه‌ای درباره همین موضوع آمده است.

در بخش 4.1.3.6 مربوط به ترمز دیسکی، سازنده توضیح می‌دهد که روغن روی سطح لغزشی لنت می‌تواند نیروی نگهدارنده ترمز را هنگام توقف کاهش دهد. دستورالعمل صریح است: در صورت مشاهده چنین آلودگی‌ای، پله‌برقی را متوقف کنید و با نماینده رسمی تماس بگیرید.

همین هشدار در بخش 4.2.3.7 مربوط به ترمز کاسه‌ای نیز تکرار شده است.

هشدار مهم

Mitsubishi همچنین هشدار می‌دهد که در صورت وجود روغن روی سطح اصطکاکی، پله‌ها پس از توقف دستگاه ممکن است به سمت پایین حرکت کنند و باعث سقوط مسافر شوند. در چنین شرایطی، ادامه بهره‌برداری مجاز نیست و مجموعه ترمز باید توسط فرد صلاحیت‌دار بررسی شود.

تجمع روغن روی پلانجر سوئیچ ایمنی زنجیر محرک

در بخش 7.3.1 دفترچه Mitsubishi، به یک نقطه مشخص در سیستم ایمنی زنجیر محرک اشاره شده است: پلانجر سوئیچ DCS.

در طراحی معرفی‌شده، پلانجر این سوئیچ رو به بالا نصب شده است. به همین دلیل روغن، گردوغبار و آلودگی می‌توانند روی آن جمع شوند و عملکرد مکانیکی سوئیچ را مختل کنند.

سازنده بر تمیزکردن دقیق این قسمت و اطمینان از عملکرد صحیح پلانجر تأکید دارد. پس هنگام بررسی نشتی در اطراف زنجیر محرک، این سوئیچ را هم در برنامه بازرسی قرار دهید.

نشتی گیربکس و افزایش دمای کار

وقتی روغن از گیربکس خارج می‌شود، سطح روانکار داخل محفظه تغییر می‌کند. در ادامه، شرایط روانکاری و عملکرد حرارتی مجموعه نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

دستورالعمل رسمی AUMA برای گیربکس‌های پله‌برقی خانواده FTSST158.1، FTSST180.1، FTSST212.1 و FTSST260.1 در بند 2.4 صریح است: در صورت مشاهده عیب‌هایی مانند نشتی روغن، افزایش دمای کار یا صدای غیرعادی، گیربکس باید فوراً متوقف شود و عیب پیش از راه‌اندازی مجدد برطرف شود.

در جدول عیب‌یابی همین دستورالعمل نیز برای نشتی روغن از گیربکس، آسیب آب‌بند شعاعی و گرفتگی هواکش به‌عنوان علت‌های احتمالی معرفی شده‌اند.

گریس‌کاری بیش از حد یاتاقان

گریس اضافی در محفظه یاتاقان، هنگام چرخش اجزای داخلی به‌شدت هم زده می‌شود. این وضعیت می‌تواند دمای کار را بالا ببرد و به آب‌بند آسیب بزند.

اگر اطراف یاتاقان گریس جمع شده، قبل از هر اقدام مقدار روانکار، زمان آخرین گریس‌کاری و وضعیت آب‌بند را بررسی کنید. در چنین شرایطی، تزریق بیشتر گریس راه‌حل مناسبی نیست.

آلودگی سایر اجزای دستگاه

اگر روغن به سطح استپ یا بخش‌های دیگری که در تماس با مسافر هستند رسیده، محدوده را از استفاده خارج کنید و پاک‌سازی را طبق دستورالعمل سازنده انجام دهید. پس از نظافت نیز باید وضعیت سطح و قطعات مجاور بررسی شود.

چه زمانی نشتی روغن پله برقی به توقف دستگاه نیاز دارد؟

تصمیم توقف باید بر اساس محل آلودگی، نوع قطعه و دستورالعمل سازنده گرفته شود. در بعضی موارد، خود سازنده دستور توقف صریح داده است؛ در بعضی شرایط دیگر، مسئول فنی باید بر اساس وضعیت واقعی دستگاه تصمیم بگیرد.

وضعیتاقدام موردنیاز
روغن روی سطح اصطکاکی ترمزتوقف دستگاه و بررسی تخصصی ترمز؛ مطابق دستورالعمل Mitsubishi
نشتی یا افزایش دمای گیربکس خانواده FTSST طبق دستورالعمل AUMAتوقف فوری گیربکس و رفع عیب پیش از راه‌اندازی مجدد
روغن روی سطح مورد استفاده مسافرجلوگیری از استفاده تا نظافت و تأیید ایمنی
آلودگی پلانجر سوئیچ ایمنی یا اختلال در عملکرد آنایمن‌سازی و بررسی عملکرد حفاظتی پیش از بهره‌برداری
لکه قدیمی با منشأ مشخص و بدون نشانه خطرثبت وضعیت، نظافت و پایش برنامه‌ریزی‌شده طبق تصمیم مسئول فنی

یک نکته مهم در تصمیم‌گیری این است که مقدار روغن را جدا از محل آلودگی بررسی نکنید. یک لکه کوچک روی سطح اصطکاکی ترمز، از نظر ایمنی بسیار مهم‌تر از مقدار بیشتری روغن در یک سینی جمع‌آوری تعریف‌شده است.

نظافت خرپا و جمع‌آوری روغن؛ نکات ایمنی کار

بعد از پیدا کردن منشأ نشتی، نظافت هم باید با روش درست انجام شود. پاک‌کردن روغن از روی قطعات، بدون توجه به جنس سطح، آب‌بندها و شرایط ایمنی، ممکن است مشکل تازه‌ای ایجاد کند.

  • ایمن‌سازی دستگاه: پیش از ورود به خرپا یا کار نزدیک اجزای متحرک، دستگاه را طبق دستورالعمل ایمنی قفل و برچسب‌گذاری کنید و از راه‌اندازی ناخواسته جلوگیری کنید.
  • انتخاب پاک‌کننده: ماده پاک‌کننده باید با سطح و قطعه موردنظر سازگار باشد. پیش از استفاده، برگه اطلاعات ایمنی ماده (SDS) را بخوانید و تهویه و کنترل منابع اشتعال را مطابق آن فراهم کنید.
  • حفاظت از آب‌بندها: AUMA در دستورالعمل گیربکس‌های FTSST تأکید می‌کند که هنگام برداشتن پوشش محافظ خوردگی، ماده پاک‌کننده نباید با آب‌بندهای شعاعی تماس پیدا کند.
  • پرهیز از شست‌وشوی پرفشار: در همین دستورالعمل، استفاده از شوینده فشارقوی مجاز نیست. همچنین برای نظافت گیربکس، فشار بیش از حد آب و پاک‌کننده‌های غلیظ توصیه نشده‌اند.
  • تجهیزات حفاظت فردی: دستکش مناسب، محافظ چشم و سایر تجهیزات لازم را بر اساس ارزیابی خطر و برگه اطلاعات ایمنی انتخاب کنید. هنگام تخلیه روغن گرم، AUMA استفاده از دستکش مقاوم به حرارت را الزامی می‌داند.
  • جمع‌آوری و دفع روغن: روغن جمع‌شده را در ظرف مناسب تخلیه کنید. برای روغن ریخته‌شده از ماده جاذب مناسب استفاده کنید و روغن مصرف‌شده را طبق مقررات مربوط به پسماند تحویل دهید. روغن نباید وارد محیط یا مسیر فاضلاب شود.
جزئیات اجرایی در دستورالعمل AUMA

در بخش 8.1.2، سازنده برای تعویض روغن استفاده از ظرف جمع‌آوری زیر پیچ تخلیه، دستکش مقاوم به حرارت و ماده جاذب برای روغن ریخته‌شده را توضیح داده است. در بخش ۹ نیز تأکید شده روغن و گریس باید طبق مقررات زیست‌محیطی جمع‌آوری و دفع شوند.

چک‌لیست بازرسی نشتی روغن و گریس برای تکنسین

برای اینکه نتیجه بازدید قابل پیگیری باشد، موارد زیر را در گزارش سرویس ثبت کنید. این اطلاعات در بازدید بعدی به شما کمک می‌کند وضعیت را با دفعات قبل مقایسه کنید.

۱. مشخصات دستگاه

□ شناسه و شماره دستگاه

□ سازنده و مدل

□ تاریخ و نام بازرس

۲. محل مشاهده آلودگی

□ ماشین‌خانه و پاگرد بالا

□ مسیر شیب‌دار خرپا

□ پیت و پاگرد پایین

□ مجموعه زنجیر یا هندریل

۳. نوع ماده

□ روغن روان

□ گریس خمیری

□ ترکیب روغن و گردوغبار

□ ماده نامشخص

۴. شکل آلودگی

□ لکه موضعی

□ رگه جریان

□ آثار پاشش

□ تجمع در سینی

۵. قطعات نزدیک

□ گیربکس و کاسه‌نمد

□ پمپ و خطوط روغن‌کاری

□ زنجیر و یاتاقان

□ ترمز و سوئیچ ایمنی

۶. نشانه‌های همراه

□ کاهش سطح روغن

□ صدای غیرعادی

□ لرزش غیرعادی

□ تغییر روند دما

۷. مستندسازی

□ تصویر کلی

□ تصویر نزدیک

□ ثبت مسیر احتمالی

□ بررسی سابقه سرویس

۸. نتیجه اولیه

□ نشتی فعال

□ روغن‌کاری اضافی

□ باقی‌مانده سرویس قبلی

□ منشأ نامشخص

نتیجه نهایی بازدید:

وضعیت دستگاه: □ توقف □ نیازمند بررسی تخصصی □ پایش برنامه‌ریزی‌شده

اقدام اصلاحی: □ تعمیر □ تعویض قطعه □ نظافت و بازبینی

مسئول تأیید: .............................

تاریخ بازبینی بعدی: .............................

این فرم یک الگوی پیشنهادی برای ثبت اطلاعات بازدید است و جایگزین دستورالعمل بازرسی سازنده یا فرم‌های الزامی پروژه نیست.

سینی جمع‌آوری روغن در طراحی پله‌برقی‌های Otis

بررسی یک سند واقعی قطعات

در کاتالوگ رسمی Otis با شناسه 54-HE0007B، مجموعه قطعاتی با عنوان Oil Collection فهرست شده است. در این سند، سینی جمع‌آوری روغن، سینی پاگرد بالا، سینی پاگرد پایین و مخزن روغن به‌صورت قطعات مجزا معرفی شده‌اند.

این سند یک نکته مهم درباره عیب‌یابی دارد: در بعضی طراحی‌ها، جمع‌آوری روغن در پاگرد بخشی از ساختار دستگاه است.

فرض کنید هنگام بازدید، در پاگرد پایین روغن جمع شده است. در چنین شرایطی ابتدا باید مشخص شود محل مشاهده‌شده با سینی تعریف‌شده در نقشه دستگاه مطابقت دارد یا خیر. سپس مسیر ورود روغن به سینی و قطعات بالادست بررسی می‌شوند.

اگر روغن از مسیر تعریف‌شده وارد سینی شده، وضعیت مقدار آن و قطعاتی که روغن را به این مسیر رسانده‌اند باید بررسی شود. اگر روغن از بیرون سینی به آن رسیده، مسیر نشتی را در بخش‌های بالاتر دنبال کنید.

نتیجه فنی: کاتالوگ قطعات به شما نشان می‌دهد چه اجزایی در طراحی وجود دارند؛ تشخیص منشأ روغن با بازدید همان دستگاه و تطبیق نقشه و نشانه‌ها انجام می‌شود.

سؤالات متداول درباره نشتی روغن و گریس پله برقی

آیا وجود روغن در پیت پله برقی همیشه نشانه خرابی است؟

خیر. در بعضی طراحی‌ها سینی جمع‌آوری روغن در پاگرد بالا یا پایین وجود دارد. محل سینی را با نقشه دستگاه تطبیق دهید و سپس مسیر ورود روغن و مقدار تجمع آن را بررسی کنید.

چطور بفهمیم روغن از گیربکس نشت کرده است؟

اطراف کاسه‌نمد شفت، اتصالات پوسته و درپوش‌ها را بررسی کنید. بعد محل شروع رگه روغن را با سطح روغن گیربکس و سوابق قبلی مقایسه کنید.

آیا روغن‌کاری بیش از حد زنجیر باعث روغن‌ریزی می‌شود؟

توزیع بیش از نیاز روغن در بعضی سیستم‌ها می‌تواند باعث تجمع روانکار در مسیر زنجیر شود. برای تشخیص، خروجی‌ها، خطوط و تنظیمات سامانه را مطابق دفترچه بررسی کنید.

آیا گریس اضافی اطراف یاتاقان نشانه خرابی بلبرینگ است؟

برای تشخیص، مقدار گریس تزریق‌شده، وضعیت آب‌بند و روند دمای یاتاقان را کنار هم بررسی کنید. گریس اضافی نیز می‌تواند باعث افزایش دمای کار و آسیب آب‌بند شود.

اگر روغن روی سطح اصطکاکی ترمز دیده شود چه باید کرد؟

دستگاه باید متوقف شود. روغن روی سطح اصطکاکی می‌تواند نیروی نگهدارنده ترمز را کاهش دهد. بررسی، پاک‌سازی و تأیید عملکرد ترمز باید مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود.

جمع‌بندی؛ نشتی را از منشأ تشخیص دهید، نه از محل تجمع

روغن و گریس داخل خرپای پله برقی می‌توانند از گیربکس، خطوط روغن‌کاری، زنجیر، یاتاقان یا عملیات سرویس قبلی به‌جا مانده باشند. برای تشخیص، محل آلودگی را ثبت کنید، مسیر آن را دنبال کنید و نتیجه را با نقشه دستگاه و سوابق نگهداری مقایسه کنید.

در ادامه، قطعاتی را که در معرض روانکار قرار گرفته‌اند بررسی کنید. آلودگی سطح اصطکاکی ترمز و اختلال احتمالی در تجهیزات ایمنی، اولویت بالاتری از نظافت ظاهری خرپا دارند.

گزارش بازدید زمانی برای تیم نگهداری ارزش دارد که محل نشتی، علت احتمالی، نشانه‌های تأییدکننده، اقدام اصلاحی و تصمیم مسئول فنی درباره وضعیت دستگاه در آن مشخص باشد.

منابع و مستندات فنی

در تدوین این مقاله از دفترچه‌های فنی سازندگان و منابع تخصصی روانکاری استفاده شده است. بخش‌های مرتبط هر سند در توضیحات زیر مشخص شده‌اند.

  1. Mitsubishi Electric — Maintenance Manual for Escalator Main Components (2021)

    بخش 4.1.3.6: تمیزکاری ترمز دیسکی و آلودگی سطح اصطکاکی. بخش 4.2.3.7: تمیزکاری و روغن‌کاری ترمز کاسه‌ای. بخش 7.3.1: تجمع آلودگی روی پلانجر سوئیچ DCS. بخش 9: فهرست روانکارهای اجزای دستگاه.

    مشاهده دفترچه Mitsubishi
  2. Otis — Escalator / Trav-O-Lator Lubrication Systems

    سند 50-GO9703BR؛ معرفی مجموعه پمپ، سوئیچ شناور، شیر، لوله PVC، روغن‌چکان و برس روغن‌کاری.

    مشاهده کاتالوگ رسمی Otis
  3. Otis — Escalator Oil Collection

    سند 54-HE0007B؛ معرفی سینی جمع‌آوری روغن، سینی پاگرد بالا و پایین و مخزن.

    مشاهده سند قطعات جمع‌آوری روغن
  4. Otis — Escalator Machine EMC-H1 / EC-WH-G / EM-H2-G (FTSST158 Gearbox)

    سند 06-DAA20401AM؛ صفحه ۲۱، آب‌بند شعاعی روغن در سمت شفت ورودی و خروجی گیربکس FTSST158.

    مشاهده کاتالوگ رسمی گیربکس FTSST158
  5. AUMA Drives — Operation Instructions for Escalator Gear Units

    دستورالعمل گیربکس‌های FTSST158.1، FTSST180.1 و مدل‌های مرتبط؛ بند 2.4 درباره توقف در صورت نشتی یا افزایش دما، بخش 8.1.2 درباره تعویض روغن و بخش ۹ درباره دفع روغن مصرف‌شده.

    مشاهده دستورالعمل رسمی AUMA
  6. Machinery Lubrication — The Dangers of Overgreasing

    بررسی پیامدهای گریس‌کاری بیش از حد، افزایش دمای یاتاقان و آسیب آب‌بند.

    مطالعه مقاله تخصصی روانکاری
حدود کاربرد منابع

دستورالعمل‌های Mitsubishi، Otis و AUMA به طراحی‌ها و مدل‌های معرفی‌شده در اسناد خودشان مربوط‌اند. برای کار روی دستگاه واقعی، دفترچه همان مدل، نقشه قطعات و مشخصات روانکار تأییدشده سازنده ملاک است. مقادیر و الزامات یک مدل را بدون تطبیق به دستگاه دیگر تعمیم ندهید.

نیاز به بررسی فنی نشتی روغن پله برقی دارید؟

برای بررسی اولیه، مدل دستگاه، محل مشاهده آلودگی، تصاویر خرپا و سوابق آخرین سرویس را آماده کنید. اگر روغن به ترمز یا تجهیزات ایمنی رسیده، ابتدا دستگاه را طبق الزامات ایمنی از بهره‌برداری خارج کنید.

مشاهده خدمات و ثبت درخواست
پله‌برقی در ایران و جهان: مرور تحولات و بازار

پله‌برقی در ایران و جهان: مرور تحولات و بازار

مقاله‌ای جامع درباره تحولات صنعت پله‌برقی در ایران و جهان. بررسی تاریخچه، فناوری‌های نوین، بازار جهانی، چالش‌ها و فرصت‌ها در صنعت پله‌برقی، و نقش پیشگامان این صنعت مانند شرکت‌های «الماس ویستا جاوید» و «پله‌برقی لاین» در ایران.

پله برقی برای معلولین؛ بررسی استانداردهای دسترسی‌پذیری و تکنولوژی‌های نوین

پله برقی برای معلولین؛ بررسی استانداردهای دسترسی‌پذیری و تکنولوژی‌های نوین

آیا استفاده از پله برقی برای معلولین مجاز است؟ بررسی استانداردهای ایمنی، خطرات ویلچر و راهکارهای نوین تکنولوژی در پله برقی لاین. برای مشاوره تخصصی و ایمن‌سازی کلیک کنید.

تنظیمات فلکه محرک هندریل؛ دلایل لیز خوردن و داغ شدن دستگیره‌ها

تنظیمات فلکه محرک هندریل؛ دلایل لیز خوردن و داغ شدن دستگیره‌ها

علت داغ شدن و لیز خوردن دستگیره پله برقی چیست؟ راهنمای فنی کالیبراسیون، اصول تنظیم فلکه هندریل پله برقی (فرکشن ویل) و استاندارد رفع لغزش بر اساس EN 115.

ضربه دوره‌ای استپ پله برقی از کجاست؟ تشخیص زنجیر، رولر، محور استپ و ریل

ضربه دوره‌ای استپ پله برقی از کجاست؟ تشخیص زنجیر، رولر، محور استپ و ریل

اگر استپ پله برقی در نقطه‌ای مشخص یا به صورت دوره‌ای ضربه می‌زند، الگوی زمانی و مکانی می‌تواند مسیر عیب‌یابی را بین زنجیر، رولر، محور، ریل و اسپراکت محدود کند.

خدمات سرویس و نگهداری پله‌برقی در پاساژ طلای صادقیه تهران

خدمات سرویس و نگهداری پله‌برقی در پاساژ طلای صادقیه تهران

سرویس و نگهداری پله‌برقی فرودگاهی با ظرفیت بالا و استاندارد بین‌المللی در ترمینال اصلی فرودگاه ارومیه توسط شرکت پله‌برقی لاین.